21-500 Biała Podlaska
ul. Kraszewskigo 1
tel. 083 3433812
e-mail kraszak@bialapodl.pl
Założyciel Akademii Bialskiej
ksiądz proboszcz Krzysztof Wilski-Ciborowicz
Historia szkoły przestawiona w sposób chronologiczny
| Data wydarzenia |
Opis wydarzenia |
| 1628, 12 grudnia | ksiądz proboszcz Krzysztof Wilski-Ciborowicz sporządził akt fundacyjny Akademii Bialskiej (Fundatio Vilsciana), określający założenia organizacyjne szkoły, na którą założyciel przeznaczył cały swój niemały majątek; |
| 1628 | Aleksander Ludwik Radziwiłł przekazał na potrzeby szkoły budynek, który służy oświacie po dziś dzień jako siedziba I Liceum Ogólnokształcącego im. J.I. Kraszewskiego; |
| 1630/31 | rozpoczyna działalność Akademia Bialska jako kolonia Akademii Krakowskiej, z której polecenia do Białej przybyli: Adam Roszczewicz, pierwszy dyrektor nowej kolonii i profesorowie: Mikołaj Sulikowski oraz Baltazar Jan Przyłuski; |
| 1700 | zorganizowano przy szkole pierwszy teatr, odegrano wówczas przedstawienie historyczne pt. Popiel wtóry ..., dedykowane Mikołajowi Radziwiłłowi; |
| 1773 | dyrektorem szkoły zostaje profesor Mikołaj Dziedzicki; |
| 1777 | w wyniku reform Komisji Edukacji Narodowej kolonia akademicka przestała działać w dotychczasowym kształcie i została podporządkowana zreformowanej Szkole Głównej Litewskiej, fakt ten przerwał niemal 150-letnie podporządkowanie tej kolonii Uniwersytetowi Krakowskiemu. KEN, przejąwszy opiekę nad dotychczasową kolonią akademicką, nie subsydiował jej materialnie, gdyż oficjalnie miała ona zapewniony byt dzięki fundacji jej założyciela; |
| 1781 | podporządkowanie kolonii akademickiej decyzją KEN rektorowi szkoły wydziałowej w Brześciu, jako szkoły podwydziałowej, w której naukę pobierało ok. 200 uczniów; |
| 1795 | zmarł prorektor Szkoły - Mikołaj Jan Kanty Dziedzicki, który przepracował w Białej nieprzerwanie 34 lata; |
| 1795 | ustanie zależności Akademii Bialskiej od Szkoły Głównej Litewskiej jako skutek trzeciego rozbioru Polski (Wilno znalazło się w zaborze rosyjskim); |
| 1801, 23 lipca | przekształcenie szkoły akademickiej w austriackie gimnazjum na mocy dekretu Nadwornej Kancelarii Galicyjskiej - stan ten trwał do 1805 r., był to okres germanizacji, któremu szkoła opierała się skutecznie. Księgozbiór biblioteki szkolnej liczył zaledwie kilkadziesiąt tomów; |
| 1809 | Izba Edukacji Publicznej Wielkiego Księstwa Warszawskiego przekształca szkołę bialską w departamentową; |
| 1815 | Komisja Rządową Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego nadała szkole w Białej status szkoły wydziałowej; |
| 1830-31 | w czasie powstania listopadowego szkoła zostaje zamknięta, wojsko rosyjskie zajęło gmach na szpital; |
| 1822 - 1826 | do szkoły uczęszcza Józef Ignacy Kraszewski |
| 1833 | przemianowanie szkoły bialskiej na czteroklasową szkołę obwodową o kierunku filologicznym; |
| 1837 | przemianowanie na szkołę powiatową o profilu filologicznym; |
| 1862 | przemianowanie szkoły w Białej na powiatową szkołę pedagogiczną tzw. reforma Wielopolskiego; |
| 1862 | udział w powstaniu styczniowym uczniów szkoły bialskiej ks. Stanisława Brzóski i Romana Rogińskiego oraz nauczyciela Baltazara Wolanina; |
| 1865 | rozporządzeniem Komitetu Urządzającego Królestwa Polskiego przemianowanie szkoły bialskiej na rosyjskie pięcioklasowe progimnazjum dla ludności greko-unickiej z językiem wykładowym rosyjskim; |
| 1866 | przeorganizowanie szkoły na siedmioklasowe gimnazjum klasyczne oraz utworzenie szkoły specjalnej - seminarium nauczycielskiego dla ludności greko-unickiej; |
| 1873 | usunięto z gimnazjum naukę języka polskiego oraz wprowadzono całkowity zakaz posługiwania się językiem polskim w szkole i poza nią; |
| 1902 | walka o polską szkołę uczniów, rodzin i nauczycieli zakończona zgodą na nauczanie religii rzymskokatolickiej w języku polskim; |
| 1905 | strajk szkolny o polską szkołę i bojkot szkół rządowych; |
| 1916, 1 września | otwarcie czteroklasowej koedukacyjnej szkoły średniej im. J.I.. Kraszewskiego w wynajętym mieszkaniu prywatnym; |
| 1919, 10 stycznia | wznowienie nauki w gimnazjum polskim w dawnym gmachu Akademii Bialskiej; |
| 1919, 1 września | uroczystość upaństwowienia szkoły i wydzielenia z Gimnazjum im. J.I. Kraszewskiego Gimnazjum Żeńskiego im. E. Plater i Gimnazjum Męskiego im. J.I. Kraszewskiego; |
| 1921 | powstaje w Warszawie Koło Akademików Ziemi Podlaskiej; |
| 1922, 21-22 września | I Zjazd Absolwentów; |
| 1923-1933 | szkołą kieruje dr Wacław Nartowski, zmarł w 1969 r. w Jarosławiu; księgozbiór liczy 2134 tomy; |
| 1928 | II Zjazd Wychowanków i Absolwentów 300 rocznicę założenia szkoły; |
| 1933 | dyrektorem szkoły zostaje Stanisław Damrosz; |
| 1837/35 | powstają pierwsze klasy Liceum Ogólnokształcącego szkoły przy Państwowym Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącym im. J.I. Kraszewskiego; |
| 1938/39 | księgozbiór liczy 8144 wolumenów. |
| 1939, 26 września | rozpoczęcie roku szkolnego, który trwał do 16 listopada; w tym okresie całe mienie szkoły zostało rozgrabione najpierw przez Rosjan, a później przez Niemców, którzy przeznaczyli budynek szkolny na siedzibę żandarmerii; |
| 1940, 24 czerwca | aresztowano 21 bialskich nauczycieli; |
| 1944,1 września | rozpoczęcie roku szkolnego pod dyrekcją Stanisława Damrosza; |
| 1949, 20 marca | zaprzestał działalności w szkole Związek Harcerstwa Polskiego; |
| 1968 | IV Zjazd Wychowanków; |
| 1968 | wprowadzenie koedukacji, skończył się podział na liceum męskie I LO im. J.I. Kraszewskiego i żeńskie II LO im. E. Plater; |
| 1975,16 sierpnia | obowiązki dyrektora szkoły objął Jerzy Flisiński; |
| 1977, 3 lutego | powstał Społeczny Komitet Rozbudowy Szkoły pod przewodnictwem Henryka Mleczaka. W dwa lata później w pełni wyposażony budynek został oddany do użytku; |
| 1978 | V Zjazd Wychowanków w 350-lecie szkoły; |
| 1979 | oddano do użytku nowy budynek szkolny z salą gimnastyczną, szkoła została przyjęta w poczet szkół stowarzyszonych w UNESCO; |
| 1980 | rozpoczęto prace przy krytej pływalni; |
| 1982 | dyrektorem szkoły zostaje Michał Bitner; |
| 1983,18 marca | pierwszy raz w historii szkoły zorganizowano święto patrona Józefa Ignacego Kraszewskiego; |
| 1985 | obowiązki dyrektora obejmuje Waldemar Godlewski; |
| 1988 | odbywają się uroczystości 360-lecia Akademii Bialskiej połączone z VI Zjazdem Wychowanków; szkoła zostaje odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski; odsłonięto też tablicę z okazji 100-lecia śmierci patrona; |
| 1991 | oddanie do użytku pływalni i kompleksu boisk; |
| 1992, grudzień | powstanie Fundacji im J.I. Kraszewskiego; |
| 1993,19 marca | odsłonięcie tablicy ku czci pomordowanych w czasie ostatniej wojny nauczycieli i wychowanków; |
| 1998 | VII Zjazd Absolwentów i Wychowanków; |
| 1999 | dyrektorem szkoły zostaje Wojciech Leszczyński |
| 2000 | oddanie do użytku nowoczesnych pracowni komputerowych utworzenie strony internetowej promującej szkołę |
| 2001 | odsłonięcie tablicy poświęconej założycielowi Fundacji im. J.I. Kraszewskiego Bolesławowi Jedliczce |
| 2002 | po raz pierwszy w historii szkoły zorganizowano Dni Otwarte | 2008 | dyrektorem szkoły zostaje Przemysław Olesiejuk |
